Hanuman Chalisa Lyrics in Marathi | हनुमान चालीसा अर्थ व फायदे

Hanuman Chalisa हे हिंदू धर्मातील सर्वात लोकप्रिय आणि शक्तीशाली स्तोत्रांपैकी एक आहे. गोस्वामी तुलसीदास यांनी अवधी भाषेत रचलेली ही चालीसा केवळ भारतातच नव्हे, तर जगभरातील हनुमान भक्तांकडून दररोज पठण केली जाते. जर तुम्ही Hanuman Chalisa Lyrics in Marathi (मराठीत हनुमान चालीसा) शोधत असाल आणि त्याचा नेमका अर्थ समजून घेऊ इच्छित असाल, तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे.

असे मानले जाते की, हनुमान चालीसेच्या नित्य पठणामुळे मनातील भीती दूर होते, आत्मबल वाढते आणि जीवनातील संकटांचा नाश होतो. चला तर मग, जाणून घेऊया संपूर्ण हनुमान चालीसा आणि त्याचा मराठी भावार्थ.

हनुमान चालीसा पठणाचे फायदे (Benefits of Hanuman Chalisa)

हनुमान चालीसा वाचण्यापूर्वी त्याचे महत्त्व जाणून घेणे आवश्यक आहे:

• मानसिक शांती: याच्या पठणाने मनातील अस्वस्थता आणि ताण कमी होतो.
• संकट निवारण: हनुमानाला ‘संकटमोचन’ म्हटले जाते, त्यामुळे अडचणीच्या काळात हे स्तोत्र खूप प्रभावी ठरते.
• नकारात्मक ऊर्जा नष्ट करते: घरात किंवा मनात असलेली नकारात्मकता दूर करण्यासाठी हनुमान चालीसा उत्तम उपाय आहे.
• आत्मविश्वास वाढतो: नियमित पठणामुळे व्यक्तीमध्ये धैर्य आणि निडरता निर्माण होते.

Hanuman Chalisa Lyrics in Marathi (संपूर्ण हनुमान चालीसा)

दोहा
श्री गुरूंचे स्मरण करुनी, वंदितो तुजला मारुती | बुद्धी, शक्ती दे मजला तू, हरपली माझी मती ||
रामरायाचा भक्त तू, वायुपुत्र सुखधाम | तुझ्या स्मरणे पूर्ण होती, भक्तांची सर्व काम ||

चौपाई
जय हनुमान, गुणांचा सागर | तीन लोकी तू थोर उजागर ||
रामदूत तू अतुल बळाचा | अंजनीसुत, आधार जगाचा ||

महावीर तू विक्रम भारी | वाईट बुद्धीचा तू संहारी ||
सुवर्णकांती देह तुझा रे | कानी कुंडल तेज गोजिरे ||

हाती वज्र अन ध्वजा विराजे | खांद्यावरती जानवे साजे ||
शंकराचा तू अंश केसरी | तुझिया नावे विघ्न निवारी ||

विद्येचा तू सागर अगाध | रामकाजी तू सदा सावध ||
प्रभूचरित्राचा तू श्रोता | राम-लखन-सीतेचा त्राता ||

लहान रूपे सीतेस भेटला | विकट रूपे लंका जाळला ||
भीमरूपी तू असुर मारिले | रामकार्य हे पूर्ण केले ||

संजीवनीने लखन वाचविला | रघुरायाने हृदयी धरला ||
रामाची तू कीर्ती गाई | भरतासम तू प्रिय भाई ||

सहस्त्र वदने यश गाती | कवेत घेती तुला रघुपती ||
सनकादिक अन ब्रह्म मुनी | नारद गाती तव गुणगानी ||

यम-कुबेर अन दिग्पाल सारे | तुझे पराक्रम गाती वारे ||
सुग्रीवावर उपकार केले | राम भेटीने राज्य मिळाले ||

बिभीषणाने मानले तुला | लंकेश झाला, साक्ष जगताला ||
सूर्याला तू फळ मानिले | मुखी धरुनी बालपणी गिळिले ||

प्रभूमुद्रिका मुखात ठेवून | सागर गेला पार करून ||
जगातील जे दुर्गम काम | तुझ्या कृपेने होती सुगम ||

राम द्वारी तू पहारेकरी | आज्ञेविण ना शिरकाव घरी ||
तुझ्या शरणे सुख मिळते | तुझ्या भक्ताला भय ना उरते ||

तुझे तेज तूच आवरतो | तुझ्या गर्जनेने त्रिलोक कांपतो ||
भूत पिशाच्च जवळ ना येती | महावीर जो नाम घेती ||

नासे रोग अन हरे पीडा | जपता हनुमान नाम खडा ||
संकटातुनी तू सोडविसी | मनी ध्याता तू पावसी ||

तपस्वी राजा राम आपला | त्याचे कार्य तू पूर्ण केला ||
जी इच्छा मनी धरुनी येई | फळ जीवनात अमित पायी ||

चार युगात प्रताप तुझा | विश्वात डंका वाजे तुझा ||
साधू संतांचा तू वाली | दुष्ट असुरांचा तू काली ||

अष्टसिद्धी नवनिधीचा दाता | वरदान दिधले जानकी माता ||
राम रसायन तुझ्या पाशी | सदा राहो रघुपतीचा दासी ||

तुझ्या भजने राम भेटतो | जन्मोजन्मीचा क्लेश मिटतो ||
अंती जाई रघुवर धामा | जिथे मिळे हरिभक्त नामा ||

इतर देव ना चित्ती धरावे | हनुमंताला पूजीत राहावे ||
संकट मिटे अन पीडा जाई | जो हनुमंत स्मरण करी ||

जय जय जय हनुमान गोसावी | गुरुसम आपुली कृपा असावी ||
जो हे स्तवन शंभरदा गाई | बंधमुक्त तो सुखी होई ||

दोहा पवनपुत्र हे संकटहारी, मंगलमूर्ती रूप |
राम लखन अन सीतेसह, हृदयी रहा अमरूप ||

हनुमान चालीसेचा सविस्तर मराठी अर्थ (Hanuman Chalisa Meaning in Marathi)

अनेकदा आपण हनुमान चालीसा वाचतो, पण त्यातील प्रत्येक ओळीचा खोल अर्थ आपल्याला माहित नसतो. खालीलप्रमाणे दोहा आणि चौपाईंचा सोपा मराठी अनुवाद दिला आहे:

१. सुरुवातीचा दोहा

श्री गुरु चरण सरोज रज, निज मन मुकुर सुधार | बरनौ रघुवर विमल जसु, जो दायकु फल चारि ||

अर्थ: श्री गुरूंच्या चरणकमळांतील धुळीने आपल्या मनाचा आरसा स्वच्छ करून, मी श्रीरामांच्या निर्मल यशाचे वर्णन करतो. हे यश धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष या चारही फळांची प्राप्ती करून देणारे आहे.

बुद्धिहीन तनु जानिके, सुमिरौं पवन कुमार | बल बुद्धि विद्या देहु मोहि, हरहु कलेश विकार ||

अर्थ: हे पवनपुत्रा, मी स्वतःला अज्ञानी समजून तुझे स्मरण करत आहे. तू मला शक्ती, बुद्धी आणि विद्या दे आणि माझ्या जीवनातील सर्व दुःख व दोष दूर कर.

२. चौपाईंचा अर्थ (विभागानुसार)

ज्ञान आणि रूपाचे वर्णन

जय हनुमान ज्ञान गुण सागर… कंचन बरन बिराज सुबेसा…

अर्थ: हे हनुमान, तुमचा जय असो! तुम्ही ज्ञान आणि गुणांचा महासागर आहात. तिन्ही लोकांत तुमची कीर्ती पसरलेली आहे. तुम्ही अंजनीचे पुत्र आणि वाऱ्याचे (पवन) सुपुत्र आहात. तुमचे शरीर सोन्यासारखे चमकत असून तुम्ही कानात कुंडले आणि कुरळे केस धारण केले आहेत.

शक्ती आणि रामावरील भक्ती

हाथ वज्र औ ध्वजा बिराजै… राम काज करिबे को आतुर…

अर्थ: तुमच्या हातात वज्र आणि ध्वजा आहे. खांद्यावर मुंज आणि जानवे शोभून दिसत आहे. तुम्ही भगवान शंकराचे अवतार आणि केसरीचे पुत्र आहात. तुम्ही विद्यावान आणि गुणी असून रामाचे कार्य करण्यास सदैव तत्पर असता.

प्रभू रामाची सेवा आणि लंका दहन

प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया… बिकट रूप धरि लंक जरावा…

अर्थ: तुम्हाला प्रभू रामाचे चरित्र ऐकायला खूप आवडते. राम, लक्ष्मण आणि सीता तुमच्या हृदयात वास करतात. तुम्ही सीतेला सूक्ष्म रूपात दर्शन दिले आणि विक्राळ रूप धारण करून लंका जाळली.

लक्ष्मणाचे प्राण आणि रामाचे प्रेम

भीम रूप धरि असुर संहारे… तुम मम प्रिय भरतहि सम भाई…

अर्थ: तुम्ही भयानक रूप घेऊन असुरांचा नाश केला आणि रामाचे कार्य पूर्ण केले. संजीवनी बूटी आणून तुम्ही लक्ष्मणाचे प्राण वाचवले, ज्यामुळे श्रीरामांनी तुम्हाला प्रेमाने मिठी मारली आणि म्हणाले, “तू मला भरतासारखाच प्रिय आहेस.”

ब्रह्मांडात तुमची कीर्ती

सहस बदन तुम्हरो जस गावैं… अस कहि श्रीपति कंठ लगावैं…

अर्थ: हजारो मुखांनी (शेषनाग) तुमचे यश गायले जाते, असे म्हणून साक्षात लक्ष्मीपती रामाने तुम्हाला कवेत घेतले. सनक, सनंदन, ब्रह्मा, नारद, सरस्वती आणि शेषनाग हे सर्व तुमचे गुणगान करतात.

सुग्रीव आणि बिभीषणावर उपकार

तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हा… तुम्हरो मंत्र विभीषण माना…

अर्थ: तुम्ही सुग्रीवाला रामाशी भेट घालून देऊन त्यांचे राज्य परत मिळवून दिले. तुमच्या सल्ल्यामुळेच बिभीषण लंकेचा राजा झाला, हे सर्व जगाला माहित आहे.

सूर्य गिळणे आणि समुद्र ओलांडणे

जुग सहस्र योजन पर भानू… जलधि लाँघि गये अचरज नाहीं…

अर्थ: हजारो योजन दूर असलेल्या सूर्याला तुम्ही बालपणी गोड फळ समजून गिळले होते. प्रभू रामाची अंगठी तोंडात धरून तुम्ही अथांग सागर सहज पार केला, यात नवल ते काय!

भक्तांचे रक्षण

दुर्गम काज जगत के जेते… राम दुआरे तुम रखवारे…

अर्थ: जगातील कोणतीही कठीण कामे तुमच्या कृपेने सहज होतात. रामाच्या दाराचे तुम्ही रक्षक आहात, तुमच्या परवानगीशिवाय तिथे कोणालाही प्रवेश मिळत नाही.

संकट निवारण

सब सुख लहै तुम्हारी सरना… नासै रोग हरै सब पीरा…

अर्थ: जे तुमच्या आश्रयाला येतात, त्यांना सर्व सुख मिळते. तुम्ही पाठीशी असताना कशाचीही भीती उरत नाही. तुमचे नाव सतत घेतल्याने सर्व रोग आणि पीडा नष्ट होतात.

अष्टसिद्धी आणि नवनिधी

अष्ट सिद्धि नौ निधि के दाता… राम रसायन तुम्हरे पासा…

अर्थ: माता जानकीने दिलेल्या वरदानामुळे तुम्ही भक्तांना आठ सिद्धी आणि नऊ निधी देऊ शकता. रघुपती रामाच्या भक्तीचे रसायन तुमच्याकडे आहे आणि तुम्ही सदैव रामाचे सेवक आहात.

मुक्तीचा मार्ग

तुम्हरे भजन राम को पावै… अन्त काल रघुबर पुर जाई…

अर्थ: तुमचे भजन केल्याने प्रभू राम प्राप्त होतात आणि जन्मोजन्मीचे दुःख विसरले जाते. अंतकाळी भक्त रामाच्या धामी जातो आणि हरिभक्त म्हणून ओळखला जातो.

सर्व समर्थ हनुमान

संकट कटै मिटै सब पीरा… जो सुमिरै हनुमत बलबीरा…

अर्थ: इतर कोणत्याही देवतेची गरज नाही, केवळ हनुमानाची सेवा केल्याने सर्व सुखांची प्राप्ती होते. जो हनुमानाचे स्मरण करतो, त्याची सर्व संकटे आणि वेदना नाहीशी होतात.

३. शेवटचा दोहा

पवन तनय संकट हरन, मंगल मूरति रूप | राम लखन सीता सहित, हृदय बसहु सुर भूप ||

अर्थ: हे पवनपुत्रा, तुम्ही सर्व संकटे दूर करणारे आणि मंगलाचे प्रतीक आहात. हे देवा, तुम्ही राम, लक्ष्मण आणि सीतेसह माझ्या हृदयात सदैव वास करा.

निष्कर्ष (Conclusion)

Hanuman Chalisa Lyrics in Marathi वाचून आणि त्याचा अर्थ समजून घेतल्यावर, तुमच्या लक्षात येईल की हे केवळ काव्य नसून भक्तीचा एक मार्ग आहे. दररोज, विशेषतः मंगळवारी किंवा शनिवारी हनुमान चालीसेचे पठण केल्यास जीवनात सकारात्मकता येते.

जर तुम्हाला हा लेख आवडला असेल, तर तुमच्या मित्र-मैत्रिणी आणि नातेवाईकांसोबत नक्की शेअर करा.

|| जय श्री राम || || जय हनुमान ||